การวิเคราะห์องค์ประกอบของนิทาน

                                                     ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่

             ทองเป็นชายหนุ่มนิสัยวู่วามเอาแต่ใจตนเอง วันหนึ่งเขาออกไปทำงานแต่เช้ามืด รออยู่จนสายไม่เห็นแม่นำข้าวมาส่ง ทำให้รู้สึกหงุดหงิด เพราะหิวจนแสบท้อง คอยชะเง้อมองหา ครั้นดวงตะวันลอยสูงเกือบจะตรงศีรษะเห็นแม่ถือก่อง (กล่อง) ข้าวเดินกระย่องกระแย่งมาแต่ไกลทองรีบลุก ออกจากร่มไม้ตรงเข้าไปต่อว่าทันที “แม่มัวทำอะไรอยู่ รู้หรือเปล่าว่าข้าหิวจวนจะเป็นลมอยู่แล้ว”
“อย่าโกรธเลยลูก” แม่หยุดยืนหอบหายใจถี่ๆ ด้วยความเหนื่อยเนื่องจากเดินฝ่าเปลวแดดมาเป็นระยะทางไกล “แม่เป็นไข้ไม่ค่อยสบาย พอลุกไหวก็รีบหุงข้าวหุงปลาแล้วเอามาให้เอ็งนี่แหละ” “แล้วทำไมถึงเอาข้าวใส่กล่องใบเล็กนิดเดียวมาให้ข้า จะพอกินได้ยังไง” “ถึงกล่องจะเล็ก แต่แม่ก็อัดข้าวมาแน่นนะลูก” “พูดมากอยู่นั่นแหละ รีบส่งข้าวมาให้ข้าเร็วเข้า” ทองกระชากกล่องข้าวมาจากมือแม่จนแม่เสียหลักล้มลง แต่ชายหนุ่มก็ไม่สนใจใยดี รีบเปิดกล่องข้าวกินอย่างหิวโหย เมื่ออิ่มแล้วจึงรู้ว่าแม่พูดจริง เพราะข้าวในกล่องยังเหลืออยู่อีกตั้งมาก ทองเห็นแม่นอนนิ่งไม่เคลื่อนไหวรีบเข้าไปดู ปรากฏว่าหญิงชราล้มหัวฟาดพื้นสิ้นใจไปแล้ว

              ชายหนุ่มเริ่มสำนึก ตัวว่าตนเองทำรุนแรงกับแม่ เข้าไปกอดศพร้องไห้รำพัน แต่แม่ของเขาก็ไม่มีวันฟื้นขึ้นมาได้อีกแล้ว
ทองได้สร้างพระธาตุขึ้นองค์หนึ่ง ณ ที่นั้น เพื่ออุทิศส่วนกุศลและใส่กระดูกของแม่ไว้ เนื่องจากลักษณะของพระธาตุคล้ายกล่องที่แม่ใส่ข้าวมาให้ ชาวบ้านจึงเรียกกันว่า “พระธาตุก่องข้าวน้อย” ซึ่งในปัจจุบันอยู่ในเขตจังหวัดยโสธร (ยโสธร เคยเป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดอุบลราชธานี)
ตำนานเรื่องนี้กล่าวกันว่าเป็นเรื่องจริง เกิดขึ้นในตำบลถาดทอง เขตจังหวัดอุบลราชธานีในสมัยก่อน บางตำนานกล่าวว่าทองอาศัยอยู่กับแม่ซึ่งเป็นม่าย มาตั้งแต่เขายังเป็นเด็กและรักแม่มาก วันหนึ่งเกิดโมโหหิวใช้พานไถตีแม่จนถึงแก่ความตาย ครั้นสำนึกตัวจึงได้สร้างพระธาตุเพื่อไถ่บาป ทองยังตั้งสัตย์วาจาสาบานว่าจะบวชเป็นพระภิกษุเพื่อทดแทนพระคุณแม่ เมื่อตายแล้ววิญญาณของทองได้มาเป็นผีเฝ้าอยู่ที่พระธาตุก่องข้าวน้อย จนกว่าพระธาตุองค์นี้จะหักพังเป็นเม็ดดินเม็ดทรายจึงจะไปเกิด

(นิทานพื้นบ้านอีสาน ชมรมเด็ก)

ข้อสังเกต

เรื่อง  ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่ 
สาระสำคัญ  ความโกรธจนขาดสติยั้งคิด ทำให้เกิดการสูญเสียที่ยิ่งใหญ่
โครงเรื่อง  หนุ่มนิสัยวู่วามเอาแต่ใจตนเอง วันหนึ่งเมื่อเขาไปทำนา แต่เช้ารออยู่จนสายแม่ก็ยัง ไม่เอาข้าวมาให้กิน ครั้นแม่มาถึงนำก่องข้าวมาให้ ด้วยความหิวทำให้เกิดความรู้สึกว่า ก่องข้าวนั้นเล็กไม่พอกิน จึงผลักแม่ล้มลง เมื่อเขากินข้าวอิ่มแล้วก็ยังคงเหลือข้าวอยู่ อีก แต่แม่ของเขาก็สิ้นใจไปแล้ว ชายหนุ่มจึงสำนึกผิด แต่ก็สายเกินไป ชายหนุ่มได้ สร้างเจดีย์บรรจุกระดูกของแม่ไว้ด้วย
ฉาก  ทุ่งนา และพระธาตุก่องข้าวน้อย
ตัวละคร  นิทานเรื่องนี้มีตัวละคร ๒ ตัว
ตัวละครเอก  คือ ชายหนุ่มซึ่งเป็นลูกชาย
ตัวละครประกอบ  คือ หญิงชราผู้เป็นแม่
ความสะเทือนใจ  ความสะเทือนใจของนิทานเรื่องนี้อยู่ที่การกระทำของลูกชายที่มีนิสัยวู่วาม เมื่อเกิด อารมณ์โกรธอันเนื่องมาจากความหิวข้าว ทำให้เขาผลักแม่ล้มลงหัวฟาดกับพื้นจนเสีย ชีวิต แม้เขาจะรู้สึกผิดแต่ก็แก้ไขอะไรไม่ได้
สำนวนภาษา  นิทานเรื่องนี้เป็นบทร้อยแก้ว โดยบรรยายเรื่องราวสลับกับบทสนทนาระหว่างตัวละคร ทั้งสอง ใช้ภาษาง่ายๆ ความหมายชัดเจน ไม่วกวน
บทสรุป  นิทานเรื่องนี้ให้ข้อคิดว่า “เมื่อสำนึกผิดได้ ก็อาจสายเกินไป”
บทวิเคราะห์ วิจารณ์
           นิทานเรื่องนี้เปิดเรื่องด้วยการบรรยายนิสัยใจคอ สภาพความเป็นอยู่ และการประกอบอาชีพของตัวละครสำคัญของเรื่อง
ผู้เขียนเป็นผู้เล่าเรื่องราว เหตุการณ์ ตลอดจนพฤติกรรมของตัวละครในเรื่องสลับกับบทสนทนาของตัวละคร การดำเนินเรื่องเป็นไปตามลำดับของเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ทำให้ผู้อ่านเข้าใจง่าย ไม่สับสน
นิทานเรื่องนี้เป็นนิทานประจำถิ่นภาคอีสาน เชื่อกันว่าเป็นเรื่องจริงที่เกิดขึ้นที่ตำบลถาดทอง จังหวัดอุบลราชธานีสมัยก่อน หลักฐานที่ปรากฏคือ “พระธาตุก่องข้าวน้อย” ที่ชาวบ้านเชื่อกันว่าเป็นเจดีย์ที่บรรจุกระดูกแม่ของทอง ทำให้การสร้างตัวละครมีความสมจริง แม้เรื่องราวที่เล่าขานอาจเปลี่ยนแปลงรายละเอียดกันไปบ้าง ซึ่งอาจเกิดจากการถ่ายทอดให้ผู้ฟังที่มีวัฒนธรรมต่างกันได้เข้าใจ ผู้เล่าจึงเพิ่มเติมความคิดของผู้เล่าซึ่งอาจไม่ตรงกับเจตนาของเรื่องเดิมไปบ้าง ผู้เขียนปิดเรื่องด้วยความเศร้าสลดใจจากการกระทำของตัวละครเอกนั่นเอง ผู้เขียนตั้งชื่อเรื่องโดยใช้สถานที่ตั้งของหลักฐานที่ปรากฏ คือ “พระธาตุก่องข้าวน้อย” โดยใช้การกระทำของตัวละครเอกของเรื่องตั้งชื่อสถานที่นั้น ด้วย

ที่มา  http://www.maceducation.com/e-knowledge/2501121100/06.htm

About these ads

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

ติดตาม

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: