Archive for the ‘คำราชาศัพท์’ Category

การใช้คำว่า “ทรง” ในคำราชาศัพท์

                                              32179_210935999052767_859597490_n

     การใช้คำว่า “ทรง”  ในคำราชาศัพท์ที่ผิดไปจากแบบแผน  มักจะพบทางสื่อมากขึ้น ทำให้เกิดความเข้าใจผิดในการใช้ราชาศัพท์ต่อ ๆ กันไป  เหตุมักเกิดจากผู้เสนอหรือผู้เขียนสื่อเข้าใจว่าการใช้ภาษาที่สื่อนำเสนอนั้นเป็นการใช้ภาษาที่ถูกต้อง  ผู้รับสารเมื่อรับสื่อที่ผิดนั้น ๆ มากเข้า ๆ   ก็มีความคิดเห็นว่าถูกและนำไปใช้ตามอย่างเขา  ดังนั้น  เราต้องมีความรู้ในพื้นฐานเรื่องนี้ก่อนตามลำดับ ครับ   นี่เป็นเพียงตัวอย่างที่คุณครูได้ประมวลความรู้มาให้นักเรียนได้เข้าใจ  และยังมีคำราชาศัพท์ประเภทนี้อีกมากที่นักเรียนต้องหมั่นศึกษาเองเพื่อการนำไปใช้ให้ถูกต้อง  และต้องรู้ให้กว้างให้ลึกซึ้งยิ่ง ๆ  ขึ้นนะครับ

.    คำนามทั่วไป  ทำให้เป็น  กริยาราชาศัพท์    ทำได้โดยการเติมคำว่า  “ทรง” นำหน้าคำต่อไปนี้นะครับนักเรียน

นำหน้านาม

นาม

ราชาศัพท์ที่ได้

ความหมาย

ศีล

ทรงศีล

รับศีล,  ถือศีล

ธรรม

ทรงธรรม

ฟังธรรม,  ฟังเทศน์

กีฬา

ทรงกีฬา

เล่นกีฬา

ช้าง

ทรงช้าง

ขี่ช้าง,  นั่งช้าง

ม้า

ทรงม้า

ขี่ม้า,  นั่งม้า

ดนตรี

ทรงดนตรี

เล่นดนตรี

ธนู

ทรงธนู

ยิงธนู

ปืน

ทรงปืน

ยิงปืน

รถ

ทรงรถ

นั่งรถ,  ขับรถ

งาน

ทรงงาน

ทำงาน

บาตร

ทรงบาตร

ตักบาตร

.    คำกริยาทั่วไป  ทำให้เป็น  กริยาราชาศัพท์   ทำได้โดยการเติมคำว่า  “ทรง” นำหน้าคำต่อไปนี้นะครับนักเรียน

นำหน้ากริยา

กริยา

ราชาศัพท์ที่ได้

ความหมาย

ยินดี

ทรงยินดี

ยินดี

รับ

ทรงรับ

รับ

ถือ

ทรงถือ

ถือ

กรุณา

ทรงกรุณา

กรุณา

ขว้าง

ทรงขว้าง

ขว้าง

อุตสาหะ

ทรงอุตสาหะ

อุตสาหะ

สั่งสอน

ทรงสั่งสอน

สั่งสอน

สนับสนุน

ทรงสนับสนุน

สนับสนุน

๓.    คำที่เป็น  นามราชาศัพท์  อยู่แล้ว  ทำให้เป็น  กริยาราชาศัพท์    ทำได้โดยการเติมคำว่า  “ทรง” นำหน้าคำต่อไปนี้ ครับ

นำหน้านามราชาศัพท์

นามราชาศัพท์

ความหมาย

ทำให้เป็นกริยาราชาศัพท์

พระอักษร

หนังสือ

ทรงพระอักษร

พระราชดำริ

ความคิด

ทรงพระราชดำริ

พระดำเนิน

การเดิน

ทรงพระดำเนิน

พระประชวร

ความป่วย

ทรงพระประชวร

พระกรรแสง

การร้องไห้

ทรงพระกรรแสง

พระสรวล

การหัวเราะ

ทรงพระสรวล

พระสุบิน

ความฝัน

ทรงพระสุบิน

พระกรุณา

ความกรุณา

ทรงพระกรุณา

พระโอสถมวน

บุหรี่

ทรงพระโอสถมวน

พระผนวช

การบวช

ทรงพระผนวช

๔.  คำที่เป็น  กริยาราชาศัพท์  อยู่แล้วไม่ต้องมีคำว่า  ทรง  นำหน้า

          ดำเนิน            ประสูติ           บรรทม

          เสวย              เสด็จ              เสด็จพระราชดำเนิน

          ประชวร          โปรด              พอพระราชหฤทัย,พอพระทัย

          สรง                ตรัส                         ทอดพระเนตร

          พระราชทาน               ประทับ           พิโรธ

          กริ้ว

           ยกเว้น ผนวช          ใช้   ทรงผนวช   ได้

๕.    ถ้าคำนั้นเป็น   คำราชาศัพท์  อยู่แล้ว  เมื่อใช้คำว่า  มี  หรือ  เป็น  คำหน้าคำราชาศัพท์นี้  ไม่ต้องใช้ ทรง  นำหน้าอีก

          พระราชโอรส   (เป็น + พระราชโอรส = เป็นพระราชโอรส)  ไม่ใช้ว่า  ทรงเป็นพระราชโอรส

          พระราชธิดา   (เป็น + พระราชธิดา = เป็นพระราชธิดา)  ไม่ใช้ว่า  ทรงเป็นพระราชธิดา

          พระกรุณา    (เป็น + พระกรุณา = เป็นพระกรุณา)  ไม่ใช้ว่า  ทรงเป็นพระกรุณา

          พระราชประสงค์   (มี + พระราชประสงค์ = มีพระราชประสงค์)  ไม่ใช้ว่า  ทรงมีพระราชประสงค์

          พระราชดำรัส   (มี + พระราชดำรัส = มีพระราชดำรัส)  ไม่ใช้ว่า  ทรงมีพระราชดำรัส

          พระราชดำริ  (มี + พระราชดำริ  =   มีพระราชดำริ)   ไม่ใช้ว่า ทรงมีพระราชดำริ

          พระบรมเดชานุภาพ   (มี + พระบรมเดชานุภาพ = มีพระบรมเดชานุภาพ)  ไม่ใช้ว่า  ทรงมีพระบรมเดชานุภาพ

คําราชาศัพท์ที่ใช้กับพระสงฆ์

                                561890_3716048661498_1599638123_n

คำที่ใช้กับพระสงฆ์

คำสามัญ

ราชาศัพท์

คำพูดแทนตัวเอง

อาตมา

พระสงฆ์ใช้เรียกพระเจ้าแผ่นดิน

มหาบพิตร

คนทั่วไป

โยม

ให้,  มอบให้

ถวาย

ยื่นให้ระยะห่างหัตถบาส (ระยะระหว่างพระสงฆ์ที่นั่งทําสังฆกรรมหรือระหว่างพระภิกษุ สามเณร กับคฤหัสถ์ผู้ถวายของ ห่างกันไม่เกินศอกหนึ่ง)  (หรือยื่นของให้พระ ของนั้นสามารถเข้าปากแล้วกลืนได้)

ประเคน

อาหารเช้า

จังหัน

กิน

ฉัน

ขอเชิญพระ (เดิน, นั่ง, เขียนหนังสือ)

นิมนต์

ขอเชิญพระแสดงธรรม

กราบอาราธนาธรรม

ไหว้

นมัสการ

ห่มจีวร

ครองจีวร

ผ้าห่ม

ผ้าจีวร

ผ้าพาดบ่า

สังฆาฏิ

ผ้านุ่ง

สบง

อาบน้ำ

สรงน้ำ

โกนผม

ปลงผม

นอน

จำวัด

สวดมนต์

ทำวัตร

เงิน

ปัจจัย

บวชเณร

บรรพชา

บวชพระ

อุปสมบท

ป่วย

อาพาธ

ตาย

มรณภาพ

คําราชาศัพท์ที่ใช้กับพระสงฆ์

         การที่มีคำราชาศัพท์ที่ใช้กับพระสงฆ์  เพราะ  พระ   หรือ  ภิกษุ ถือว่าเป็นบุคคลที่สืบทอดพระพุทธศาสนาทั้งพระธรรมคำสอนของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเพื่อให้บรรดาพุทธศาสนิกชนปฏิบัติแต่ความดีละเว้นความชั่ว  ให้หมู่คนมีความผาสุกด้วยธรรมะ  เป็นผู้ที่ได้รับการเคารพนับถือจากบุคคลทั่วไป   ดังนั้น  จึงมีถ้อยคำสำหรับพระภิกษุกำหนดไว้โดยเฉพาะ  ซึ่งนักเรียนควรสังเกตว่า คำราชาศัพท์ที่ใช้กับพระสงฆ์  มีการใช้ที่แตกต่างจากราชาศัพท์สำหรับพระเจ้าแผ่นดินหรือพระราชวงศ์ กล่าวคือ  สำหรับพระภิกษุนั้นไม่ว่าบุคคลอื่นจะพูดกับท่าน หรือกล่าวถึงท่าน หรือเมื่อท่านพูดเองก็ตาม จะใช้ศัพท์อย่างเดียวกันตลอดไป เช่น คำว่า  อาพาธ  ฉันภัตตาหาร  เป็นต้น

คำราชาศัพท์หมวดเครือญาติ

                                565059_357261967697186_552540791_n

คำราชาศัพท์หมวดเครือญาติ

ปู่,  ตา         =       พระอัยกา  หรือ  พระอัยกะ

ย่า,  ยาย     =       พระอัยยิกา  หรือ  พระอัยกี

ปู่ทวด,  ตาทวด       =       พระปัยกา  หรือ  พระปัยกะ

ย่าทวด,  ยายทวด   =       พระปัยยิกา

พ่อ             =       พระชนก,  พระราชบิดา

แม่              =       พระชนนี,  พระราชมารดา

พ่อตา,  พ่อสามี       =       พระสสุระ

แม่ยาย,  แม่สามี      =       พระสัสสุ,  พระสัสสู

ลุง  (พี่ชายของพ่อ),  อาชาย  (น้องชายของพ่อ)  =  พระปิตุลา,  พระปิตุลา,  พระบิตุลา,  พระบิตุละ

ป้า  (พี่สาวของพ่อ),  อาหญิง  (น้องสาวของพ่อ)  =  พระปิตุจฉา

ลุง  (พี่ชายของแม่),  น้าชาย  (น้องชายของแม่)  =  พระมาตุลา,  พระมาตุละ

ป้า  (พี่สาวของแม่),  น้าหญิง  (น้องสาวของแม่)  =  พระมาตุจฉา

สามี            =       พระสวามี,  พระภัสดา

ภรรยา         =       พระมเหสี,  พระชายา

พี่ชาย          =       พระเชษฐา

พี่สาว          =       พระเชษฐภคินี

น้องชาย       =       พระอนุชา

น้องสาว       =       พระขนิษฐา

ลูกชาย        =       พระราชโอรส,  พระเจ้าลูกยาเธอ

ลูกสาว         =       พระราชธิดา,  พระเจ้าลูกเธอ

ลูกเขย         =       พระชามาดา

ลูกสะใภ้       =       พระสุณิสา

หลานชาย, หลานสาว     =       พระราชนัดดา

เหลน          =       พระราชปนัดดา

หลาน คือ ลูกของพี่สาวหรือน้องสาว  =  พระภาคิไนย

หลาน  คือ  ลูกของพี่ชาย หรือน้องชาย  =  พระภาติยะ

คำราชาศัพท์

คลิกดูคลิปได้ที่นี่>  http://www.trueplookpanya.com/true/knowledge_detail.php?mul_content_id=12390&mul_source_id=022484

การแบ่งระดับราชาศัพท์

ติดตาม

Get every new post delivered to your Inbox.