ประเพณีตานค้างบูยาของชาวเมืองลับแล

                                                           

                                                                              ประเพณีตานค้างบูยา
              ประเพณีตานค้างบูยานี้มีมาแต่โบราณซึ่งเป็นความศรัทธาและความเชื่อของผู้จะทานค้างบูยา เพื่ออุทิศส่วนบุญส่วนกุศลให้กับบรรพบุรุษที่ล่วงลับ ประเพณีการทานสลากชลอมนี้เป็นประเพณีของชาวไทยยวน (ล้านนา) จะไม่มีสลากภัตรแต่จะมีการทานสลากชลอม (ก๋วยสลาก) แทน
              คำว่า ค้างบูยา ก็เหมือนกับต้นกัลปพฤกษ์ที่มีของกินของใช้ ห้อยแขวนประดับให้ดูสวยงาม (สมัยก่อนจะเน้นประดับตกแต่งด้วยมวนบุหรี่จำนวนมากปัจจุบันลดปริมาณลงแล้วแต่ยังพอมีให้เห็นเพื่อความสมบูรณ์ของการทาน)ข้างล่างที่เป็นกระบะก็จะใส่ผลไม้ พืชสวนตามหาได้ เช่น ทุเรียน ลางสาด ลองกอง ส้ม กล้วย หมากผลไม้ พืชไร่ ก็ได้แก่ ฟัก ฟักทอง แต่ส่วนประกอบที่สำคัญที่ห้อยตามชั้นจะร้อยมวนบุหรี่นั่นเอง ดังเช่นคำร้องกระเซ้าเย้าแหย่เด็กที่ร้องให้ว่า “ไปค้าฆ้องบ่ได้หยังมา ได้แต่บูยามาสองสามเบ้า บ่ปอปั๋นพี่ บ่ปอปั่นน้อง” เป็นต้น
นอกจากจะมีบุหรี่ประดับแล้ว ยังประดับด้วยดอกไม้ที่ทำจากการพับกระดาษเป็นรูปดอกต่างๆ และตัดกระดาษแก้วหลากสีให้เป็นธงห้อยระย้าแบบต่างๆ ตามแบบโบราณดูสวยงาม เป็นการอวดฝีมือของเจ้าของค้างอีกด้วย ส่วนเครื่องใช้ก็อาจจะเป็นไม้ขีดไฟ สมุด ดินสอ ปากกา ขนมช้าง ขนมปลา ฯลฯ ส่วนยอดก็จะประดับด้วยดอกไม้กระดาษและตัวหงส์สานจากใบลาน คาบผ้าเช็ดหน้าหรือธนบัตรใบละ 100 บาท 500 บาทหรือ1,000 บาท ห้อยไว้ที่ปากหงส์หรือเสียบไม้ไว้บนหลังหงส์ให้ดูสวยงามและแสดงถึงฐานะของเจ้าของค้างบูยา ว่าร่ำรวยหรือมีศรัทธามากน้อยแค่ไหน

             ในการทำบุญตามประเพณีถวายทานค้างบูยานี้ก็จะมีการทำขนมโบราณของล้านนาไว้นำไปแจกจ่ายแบ่งปันให้กับญาติพี่น้องในวงศ์ตระกูล (จึงเรียกอีกอย่างหนึ่งว่าเทศกาลทำขนมญาติพี่น้อง) ได้แก่ ข้าวต้มมัด ขนมแหนบ ขนมเทียน ขนมฟักทอง และขนมแตง เป็นต้น
สมัยโบราณจะมีคำกล่าวของคนแก่คนเฒ่าจะท่องจำเรียงลำดับไว้ เรื่องลำดับการจัดงานตานค้างบุยาของแต่ละวัด เพื่อกันลืมไว้ได้คล้องจองกันตามชื่อของวัดในตำบลแม่พูล อำเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์ ดังนี้ “เริ่มวัดพะตุม ยุ่มไปวัดผักฮาก ลากมาวัดหัวดง โก้งไปวัดดอนแก้ว แล้วมาวัดดอนค่า ลูกหล้าวัดศรีอุทุมพร” วัน เดือน ปี ที่จัดงานก็จะเปลี่ยนแปลง ตามปฏิทิน จันทรคติ

ที่มา สมาคมธุรกิจการท่องเที่ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ และร้านม่อนลับแล

Advertisements

One response to this post.

  1. อยากเห็นภาพการอนุรักษ์วัฒนธรรมประเพณีตานค้างบูยาของทุกโรงเรียนในอำเภอลับแล เพื่อสืบสานตำนานไทยไม่ให้สูญหายค่ะ

    ตอบกลับ

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: